İSLAM DÜŞÜNCESİ TARİHİ DERSLERİ BAŞLADI

Muhammed Salih İzgöer’in sunumuyla “İslam Düşüncesi Tarihi Dersleri” Medeniyet Vakfı genel merkezinde başladı. Her ayın son cumartesi günü, 6 aylık periyot içerisinde gerçekleşecek derslerde İslam düşünce tarihine ana hatları ile vurgu yapılacağı ifade edildi. Hz. Peygamber (as) hayatta iken Müslümanların karşılaştıkları sorunları Peygambere sorarak çözüme kavuşturduğunu ifade eden İzgöer,

Hz. Peygamber’in vefatından sonra Müslümanların Kur’an ve sünnet ışığında birtakım akıl yürütme yöntemlerini kullanarak çözümler aradığını ifade etti. Bu çözüm arayışlarını İslam düşüncesi olarak adlandırılabileceğini söyleyen İzgöer, bu düşüncenin fıkıh usulü, dil çalışmaları, kelam, felsefe, tasavvuf vb. alanlarda tezahür ettiğini belirterek şunları ifade etti.

* İç ve dış sebepler dolayısıyla birtakım ihtilaflar yaşanmış, bu ihtilafların günümüzdeki mezheplerin ve düşünce ekollerinin temellerini oluşturmuştur.

*Hz. Peygamber (as)’ın vefatından sonra kimin halife olacağı, hakem meselesi, savaşan Müslümanların ahiretteki durumu gibi meseleler yaşanan ihtilafların iç sebeplerini oluşturmaktadır.

* Şiilik ve Haricilik siyasi temelde ortaya çıkmışken; Mürcie, Kadariyye, Cebriyye itikadi temelde ilk olarak ortaya çıkmıştır.

* Hariciler bedevi ruhlu, fikri olarak güçlü bir anlayışa sahip değillerdir. Tefsire, tevile, uzun izahlara gerek olmadığını ifade ederler, tekfir anlayışı güçlü kimselerdir.

* Şiilik, halifeliğin Hz. Ali’nin ve evlatlarının olduğunu iddia eden mezheptir. Şiiler, Abbasilerin Emevilere karşı isyanlarına destek vermişlerdir.

* Hz. Peygamber’in vefatından sonra Müslümanların birbirine kılıç çekmesi ve birbirlerinin kanlarını dökmesi, büyük günah işleyenlerin durumunun ne olacağına dair sorunun gündeme gelmesine neden olmuştur. Bu soru kader, kulun iradesi, Allah’ın ilmi, Allah’ın sıfatları gibi itikadi ilgilendiren sorulara kapı aralamış ve itikadi kamplaşmalar yaşanmıştır.

* Emeviler, Cebriyye inanışına sahiptirler. “Biz Allah’ın kaderi neticesinde halife olduk, bize karşı isyan Allah’a isyandır.” gibi bir anlayışı savunmuştur.

*Emevi yönetimine muhalif olan Kaderiyye mezhebi mensupları, kader anlayışında Cebriyye’nin görüşüne tam zıt bir tavır almışlardır. Kaderiyye mezhebi, “Kul tamamen kendi fiilini kendi yaratır.” düşüncesine sahiptirler. Sadece kulun iradesi söz konusudur, Allah’ın müdahalesi yoktur, demektedirler. Mut ezile ile Kaderiyye kader anlayışında benzer düşüncelere sahiptirler.

*Mürcie mezhebi, büyük günah işleyenlerin durumunu Allah’a bırakılması gerektiğini ifade etmektedir. Mürcie mezhebi mensupları farklı konularda farklı düşüncelere sahiptirler. İman ile amelin aynı olmadığı düşüncesini savunmaktadırlar.

*Dönemin önemli isimleri Abdullah bin Mesud, Abdullah bin Abbas, Hasan Basri, Muhtar es-Sakafi, Muhammed bin Hanefiye’dir.

Program Afişi;

Twitter