ZAMANIN ALTINDA KALMAK
Medeniyet Yöneticisi · 02.05.2017 · 6 dk. okuma · Güncellendi 22.08.2026
Zamanın ruhunu kavramak, elan yaşamakta olanları tek başına ele alıp ona göre yön çizmek değildir. Bunun için geçmiş zamanda benzerlerinin yaşandığını kabul ederek öncekilerin tecrübelerinden ders çıkarmak, yaşanmış benzer olaylardan ders çıkaranların yaptıklarından yararlanmak, şu an dünyada yaşamakta
olan diğer insanların düşüncelerine ve çözümlerine de itibar etmektir.
Zaman coğrafya ile de irtibatlıdır, yerden kopuk zaman anlayışı ve değerlendirilişi “evrensellik” değildir. Cihanşümul İslâm anlayışı, tüm dünyayı, yer ve gökte olanları ve bu olmakta olanların dayanaklarını ciddi ve gerçek bir şekilde görebilmek, nedenleri üzerinde düşünmek ve ondan sonra harekete geçmektir. Bu sayılanlar da bir zemin üzerinde olur, o da zamanı anlamaya etki eder.
Zamanı anlamak hareket etmekle mümkün olur, donup kalmak ve seyirci olmak zamanın akışına direnmek değildir. Hareketlilik bugün olandır, bugün hareket eden bugüne göre hareket ederse zamanı anlamış ve ona göre davranmış olur. Zaman da diğer yaratıklar gibi mahlûktur, bu mahlûk, bizim yaptıklarımıza göre renk alır. Zamanı kullanma; zamanın zeminle, hareketle iç içe ve ahenkli oluşu hayırlı neticeler doğurur. Hareketsiz kalmak zamanın dışına itilmektir.
Zaman elan olandır ve fakat bu elan oluş sürekli oluşunu devam ettirir ve gelecek zamana da yön verir. Şimdiki fiil ve düşüncelerin geleceğe etkisi; geçmişi bugüne ve bugünü de yarına bağlamakla kalıcı hâle gelir. Zamanın kopukluğunu dolayısıyla hareketin de kopukluğunu önler. İstikrar içinde bir süreklilik ve aynı anda esneklik kazandırır.
Zaman mahlûktur lakin insan ömrüne benzemez, onun varlığı hareketle ilintili olduğu için her yeni hareket zamana bir ömür katar, insanın hareketi bittiği an onun için zaman da bitmiş olur. Fikir ve eylem de durduğu an zamanı bitmiş olur, yani zaman dışına itilir. Zaman dışına itilmek devre dışı kalmak demektir. Bu da yok hükmündedir ve zamanın altında kalıştır.
Bir yere basarak zamanın içinde ve daima hareket hâlinde olabilir isek zamanın ruhunu anlamış ve onunla karabet kurmuş oluruz. Zamanla yakınlık kurmak; olmakta olanlarla, geçmişte olmuş olanlarla, gelecekte olacak olanlarla hem dem olmaktır. Bastığımız yeri, içinde yaşadığımız dünyayı ve anın icabatını birbirine bağlamak zamanın içinde olmayı muhkem kılar. Bunların dışına çıkmak, ister ileriye doğru hayaller kurarak olsun, ister geriye doğru yapılanlarla avunarak olsun, hareketsizlikle eş anlamlıdır ve ölüme kendini terk etmektir.
Zaman-Değişim
İnsanlık tarihinde kalıcı olanla geçici olanı ayırmada belirleyici olan zamandır. Zaman aşımına uğrayan düşünceler, fiiller, kurum ve kuruluşlar daima mevcuttur. Zamana direnen düşünce, kurum ve kuruluş da vardır. Zamanın geçmesiyle değer kazanan, değeri anlaşılan kişi, kurum, kuruluş ve düşünüş biçimleri de daima var olagelmiştir.




