YENİ AHVAL
Kâzım Sağlam · 16.08.2025 · 5 dk. okuma · Güncellendi 22.08.2026
Kişiler olarak her birimiz/özümüz, ailemiz, akrabalarımız, çevremiz, mensubu bulunduğumuz camiamız, içinde yaşadığımız şehrimiz, ülkemiz, bölgemiz, medeniyetimiz, dünyamız yeni bir durumla karşı karşıya. Buna yeni bir kuşatma, yeni bir saldırı biçimi, ifsad hareketi, fıtrat bozuculuğu demek de mümkün.
Bu kuşatma ve insanlığa, insaniliğe saldırının nedenlerini bulmamız ve üzerinde durmamız elzemdir. Salim bir kafayla ve sükûnetle tahlil etmemiz ve bundan sonra insanlığı bu kuşatmadan bu ifsad çetelerinden kurtarmanın yol haritasını çizmemiz elzem hale gelmiştir. Yoksa Allah muhafaza eylesin insanlığın sonunu getirebilir bir hal alabilir. Daha açıkça eğer gereken tedbir alınmazsa insanlık felaketini kendisi hazırlamış olur.
Bu meyanda azgınlardan bir çıkış yolu beklemek azgınlıklarına çanak tutmak olur. İnsanları / iyi tanımak ve değerlendirmek, haklının yanında saf tutmakla bu ifsat çetelerine karşı çıkabiliriz. Onların gösterdiği yol- yöntemin hepsini çöpe atıp vahyin gölgesine sığınarak bir çıkış yolu aramamız kaçınılmazdır. Aksi halde şeytanlaşmışların ekmeğine yağ sürmüş, değirmenlerine su taşımış oluruz.
Kısa bir değerlendirme yaparak konuyu aheste aheste değerlendirebiliriz.
Beni ademin cemicümlesini iki ana eksene oturtmak, iki ana kısma taksim etmek imkan dahilinde. Bu iki ana akımın, akışın biri olumlu diğeri olumsuz. Biri insanı, aileyi, çevreyi, şehri, tüm dünyayı fıtrat ekseninde ele alan ve muhafaza etmeye gayret gösteren anlayış, inanış ve yaşayış. Diğeri bunun tersini yapmaya çalışan anlayış, inanış ve yaşayış.
İnsanoğlunun yaşayış biçimi, tarzı insana, eşyaya, kainata bakışı; bağlı bulunduğu değerlerle ilintilidir. Değerin oluşum süreci vardır, bu oluşum süreci çok uzun zamana dayanır. Değerin oluşumu önce düşünce ile başlar, düşünceyi inanç takip eder, inanç insanı biçimlendirir. Biçimlenen insan, elde ettiği değerleri önce nefsinde yaşar sonra elde ettiklerini diğer insanlara ulaştırma yollarını arar.
Düşüncenin içselleştirilişi bu aşamada yani değerlerini anlatmaya başladığı anda orta yere dökülür. Karşımıza bir kimlik sahibi olarak çıkan kişinin anlayışı, izanı, değerini takdim tarzı bu safhada belirginleşir.
Düşünce inanca, inanç amele dönüşünce ister istemez bir ortam, sosyal bir çevre, bir sosyolojik ortam doğar. Bu ortam oluşan farklı ortamlarla, farklı düşünce, inanç, amel ve değerlerle karşılaşır. Buna medeniyetler karşılaşması demek mümkün. Her medeniyet başka bir medeniyetle yüzleşir, yek diğerinden etkilenir. Bu etkilenme olumlu da olabilir olumsuz da.
Tarih boyunca peygamberlerin hayatı ve mücadeleleri bu sayılan iki ana kısmın ibretli sahneleriyle dolu.
Bu iki anlayış/düşünüş ve yaşayışı elan bariz bir şekilde müşahede etmekteyiz. Saflar çok net ve açık. Maskeler indirilmiş her düşünce sahibi/ sahipleri olduğu gibi zihniyetlerini ortaya koymuş durumdalar. Hak-batıl, fıtrat koruyucu-fıtrat bozucu, erdem-erdemsizlik, adalet-zulüm, ahlak-menfaat çatışması... aleni bir şekilde ortaya çıkmıştır.



