MODERNİST/REFORMİST YAKLAŞIMLAR
Medeniyet Yöneticisi · 28.01.2023 · 8 dk. okuma · Güncellendi 22.08.2026
İnsanı yaratan yüce Allah, onun varlığını devam ettirebilmesi ve mutluluğunu sağlayabilmesi için gerekli fiziki ortamı hazırladığı gibi sosyal bir çevrede yaşayabilecek kabiliyette de programlamıştır. Anne, baba ve akrabalardan oluşan bir aile, ailelerden oluşan bir cemiyet ve cemiyetlerden oluşan milletler ve devletler şeklindeki bir sosyal yapının içinde; insanın örf, adet ve değer yargıları oluşmuş ve karakteri bu doğrultuda şekillenmiştir. O sebeple “Her insan, içinde yaşadığı toplumun çocuğudur.” denilmiştir.
Ayrıca fiziken zayıf olan insana Allah Teâlâ, akıl denen bir özellik bahşetmiştir ki o bu özelliği ile sosyal çevrede kendisine verilen görevlerini kusursuz yapabildiği gibi diğer bütün hayvanat ve tabiata da hükmedebilmektedir.
İyiyi kötüyü, doğruyu yanlışı, hakikati Batılı belirlemede temel kıstas “akıl” olması gerekirken maalesef içinde yaşadığı toplumun değer yargıları aklıselimin önüne geçmiş ve onu devre dışı bırakmıştır. Geçmiş zamanlarda mesela Cahiliye döneminde kız çocuklarının diri diri gömülmesinin bir vahşet sayılmaması, aksine kız çocuğu sahibi bir kimsenin onu bu şekilde gömmemesinin ayıplanması böyle bir anlayışın ürünüdür. Aç aslanların önüne atılan insanların arenalarda büyük kalabalıklarca zevkle izlenmesi, o günün insanları tarafından yanlış sayılmayan davranışlardı.
Yöneticiler, ilim ve fikir adamları, kanun koyucular, Kur’ân‑ı Kerim'in ifadesiyle “mele” yani toplumun fikir ve kanaat önderleri de ‑aynı toplumun çocukları olduklarındandeğer yargısı belirlerken ya da kanun yaparken, bir davranışa ahlâkî‑gayrı ahlâkî derken hangi selim akla göre hareket edecekler?
İşte bu sebeple Allah Teâlâ üstten müdahale ile yani vahiyle cemiyetlerin bozulan değer yargılarını düzelterek net kıstaslar ve sınırlar koymuştur. Bunu insan aklına bırakmamıştır.
Hz. Âdem (a.s.) ile başlayan insanlık tarihinde değişik zaman dilimlerinde hakta, doğrudan büyük sapmalar meydana gelmiştir. Nuh (a.s.), İbrahim (a.s.), Musa (a.s.), İsa (a.s.) ve en son da Hz. Muhammed (s.a.v.) ile Allah Teâlâ insanlığı hakka, doğruya ve hidayete çıkarmıştır.
Artık Resul‑i Ekrem (s.a.v.) son elçi, Kur’ân‑ı Kerim insanlığın son kitabı, İslâm ise Allahu Teâlâ'nın değer verdiği ve muteber saydığı tek dindir.
“Şüphesiz Allah katıda tek din İslâm'dır.” (Âl‑i İmran, 19)
“Artık kim İslâm'dan başka bir din ararsa bu ondan asla kabul edilmeyecektir. O ahirette kaybedenlerden olacaktır.” (Âl‑i İmran, 85)
Bugün dininizi hükümleri ile kemâle erdirdim, size nimetimi tamamladım, sizin için din olarak İslâm'ı seçtim.” (Maide, 3)
Yirmi üç sene gibi kısa bir sürede ayet ayet, sure sure nazil olan Kur’ân ile başta iman ve inançla ilgili hususlar olmak üzere ahlâk, hukuk, siyaset ve tarih alanında sahih ve doğru bilgiler ortaya konulmuş, Resulullah'ın (s.a.v.) yaşantısı, uygulamaları ve yeni Müslümanlara model olma vasfı ile toplum yeniden inşa edilmiştir. Artık karşılaşılan her meselede ve eskiye dair her konuda Allah ve Resulü doğrunun ve hakikatin tek belirleyicisi olmuştur.




