GENÇLERİN İŞ HAYATI

1.1. Etki Etmek İstiyorlar

Ankete katılanların % 73’ü, 1.000’den az çalışanı olan bir şirkette çalışmak istediklerini söylüyor. Rapor sonuçlarına göre, büyük bir tekerleğin içinde kaybolmaktan endişe ediyorlar. Büyük bir yapı içinde kaybolmaktansa, daha küçük bir yapının içinde etki ve fark yaratma konusunda çok hevesliler. Özellikle yeni mezunlar; misyon ve vizyonuna inandıkları ve gelişimlerini tetikleyecek bir iş yeri bulmak istiyorlar.

1.2. İş ve Yaşam Dengesi İstiyorlar

Özellikle 1.000’den az çalışanı olan şirketlerde çalışmak isteyen gençlerin sayısının artması dolaylı olarak iş ve yaşam dengesi arzusuyla da örtüşüyor. Kendileri için bir şeyler yapmak adına güçlü bir arzu içinde oldukları için, eğitim normlarını sorguluyor ve zorluyorlar. Genel yaşam kalitelerini düşünüyorlar. Ayrıca, iş ve yaşam dengesini sağlayamayacak olma ihtimallerinin, tipik bir kurumsal kariyere ve hatta iyi bir üniversite derecesine değip değmeyeceğini de soruyorlar. Tam bu noktada da aslında bildiğimiz kariyer hedefi ve üniversite algısını ilerleyen zamanlarda yıkacak gibi görünüyorlar.

1.3. Yenilikçi Olmak İstiyorlar

İş gücüne yeni katılacak olan gençler yenilikçilik ve bir fark arzusun iş hayatında gösterdikleri çabanın sonuçlarının büyük ve önemli bir şeye yol açtığını hissetmek istiyorlar. Teknolojinin dünyayı nasıl değiştireceğiyle ilgili meraklılar ve teknolojik gelişmeleri yakından takip ediyorlar. İlerleyen günlerde iş gücüne katılma oranları arttıkça teknolojik değişimin büyük bir parçası olacakları da şüphesiz bir gerçek. Türkiye’deki gençler akranlarına göre biraz daha fazla gelecek kaygısı taşıyorlar.

Bunu tetikleyen en önemli konular, bilinçsiz yapılmış bölüm/ üniversite seçimleri ve mezun olduktan sonra iş bulamama korkusu. Ama fırsat verildiği zaman yenilikçi, fark ortaya koyabilecek ve topluma etki edebilecek projeler üretiyorlar.

Şirketlerin gençlere yönelik projelerini arttırdıkları zaman uzun vadede işveren markalarını çok daha başarılı bir konuma konumlandırabileceklerine inanıyoruz. Yetenekli genç istihdamını arttırmak, gençlerin mezun olmadan önce tecrübe ve bilgi kazanarak kendilerini geliştirmiş bireyler olarak gelişmeleri için çalışmalar yapmalıyız.²

2. İşverenlerin Çalıştıracağı Kişiden Ne Bekliyor?

Kamu, özel ve sivil sektördeki işverenlerin gençlerden işe almadan önce ve sonra birçok beklentiler var.

2.1 Eğitim ve Deneyim

İşverenlerin en önemli beklentisi eğitim ve deneyim. Tüm sektörlerdeki işverenler, pozisyonlar için gençlerin gerekli eğitimi almış olmalarını bekliyor. Kamu sektörü kamu sınavlarında başarı istiyor. Ara aktörlerle yapılan görüşmelerde işverenlerin 25-30 yaş grubundan master derecesi beklendiğini öğreniyoruz. Bu beklentinin adayların elenmesinde bir ölçüt olduğu söyleniyor. Bunun yanında bazı işverenlerin yalnız en iyi 10 üniversiteden mezun olanları tercih ettiği ekleniyor.

2.2 Beceriler

İşverenler gençlerden çeşitli becerileri olmasını da bekliyorlar. Örneğin yabacı dil ve özellikle İngilizce konuşmak yüksek beklentilerden. Sivil sektörde İngilizce her zaman pozisyonun kendi için çok gerekmese de uluslararası kapasite geliştirme olanaklarından yararlanmaya yardımcı olması açısından bekleniyor.

• İletişim becerileri; İşverenler gençlerin nasıl iletişim kurduklarına, örneğin mülakatlarda kendilerini nasıl ifade ettiklerine çok dikkat ediyor.

• Takım çalışması becerileri: Artık kimse yalnız çalışmıyor. Tüm işverenler gençlerin takım çalışması becerileri olmasını bekliyor.

• Analitik beceriler: Özellikle uzmanlık, araştırma ve politika üretme ile ilgili pozisyonlarda aranıyor.

• (İleri) bilişim becerileri: Bilgi ve iletişim teknolojileri becerileri arasında, örneğin program dilleri, yazılım geliştirme becerileri, bazı işverenler için, gençlerin hangi okuldan mezun olduklarından daha önemli olabiliyor.

• İstanbul Türkçesi (dili düzgün kullanma): Özellikle çok iyi sözlü iletişim gerektiren işlerde, örneğin çağrı merkezi pozisyonları için bekleniyor.

• Uyum: İşverenler gençlerin kurum/şirket/örgütlerinin değerleri, çalışma kültürü ve çalışanlarıyla uyumlu olmasını bekliyor.

• Mesleğe/işe yatkınlık: Tüm işverenler için önemli ve değişken bir beklenti.

• İnovasyon/farklılık: İşverenler gençlerin yaptıkları işe yeni ve farklı fikir ve yaklaşımlarla katkıda bulunmasını bekliyor.

• Kendine güven: Mülakatlarda işveren ve insan kaynaklarını etkilemek için etkili bir “silah” gibi duruyor.

• Motivasyon: Çalışmak ve takıma katkıda bulunmak için motivasyon yüksek beklentilerden biri.

• Sosyal hayat: İşverenler hobileri olan, sosyal ağlarda yer alan, toplumsal sorunlara duyarlı, sivil toplum örgütlerine (öğrenci kulüpleri dâhil) üye olan gençleri işe almak istiyorlar.

• Dış görünüş: Genel olarak ama özellikle mülakatlarda gençlerin giyimleri ve dış görünüşleri, iyi ya da kötü puan olarak not ediliyor. Kamu ve özel sektör işverenleri gençlerin pozisyona uygun giyinmelerini bekliyor.

• Genel kültür: Yazılı ve sözlü sınavlarda bekleniyor. Genel kültürden kasıt çoğu zaman dünya ve ülke gündeminin takibi olabiliyor.

• Süreklilik: İşverenler, gençlerin çok sadık/sabit olmadıklarını, mobil olduklarını kabul ediyorlar. Yine de pek hızlı ortadan yok olacak birine yatırım yapmak istemiyorlar. Gençlerin aynı pozisyonda ya da kurumda/şirkette/örgütte görece daha uzun süre kalmalarını bekliyorlar. Bazı özel sektör işverenleri için eğitim kısmı iyi olsa da bir CV’de çok sık pozisyon değişimi eleme sebebi oluyor.

• Küresel rekabet: Özellikle uluslararası faaliyeti olan özel sektör işverenleri, pozisyonları dünyaya açıyor. Bu nedenle de gençlerin dünyadaki akranlarıyla rekabet edecek CV’leri olmasını bekliyor.

• Strateji/ kariyer planı: İşverenler kariyeri ile ilgili plan yapmış gençler görmek istiyor.

• Kâr vaadi: Mülakatta işverenlerin dikkatini çekiyor. Gençlerin şirketlerine kazanç vaad etmelerini bekliyorlar.

• Ahlak/dürüstlük: İşverenler ahlaklı ve dürüst çalışanlar istiyorlar. Bazı işverenler, çalışanları izlemek için yeni bilişim teknolojilerinden yararlandıklarını söylüyorlar.

• Sahiplenme/hırs: İşverenler gençlerin kendilerini kurumu sahiplenecekleri ve iş hırsları ile ilgili ikna etmelerini bekliyor.

• Evlilik: Özellikle erkekler için önemli gibi duruyor. Bazı işverenler evli erkekleri bekarlara tercih ettiklerini söylüyor. Evli olmak sorumluluk ve gelire ihtiyaç göstergesi olarak sayılıyor.

• Dayanıklılık: İşverenler gençlerin ağır çalışma şartlarına karşı dayanıklı olmalarını bekliyor.

• Samimiyet: Gençlerden samimiyet bekleniyor. Ara aktörler, sigara içmemenin de önemli olduğunu ekliyor. Bunun nedeni ise bazı işverenlerin sigara içmeyi zaman kaybı olarak görmesi ile açıklanıyor.³

Eğitim hayatına devam eden ve iş hayatına geçiş yapacak gençlerimize gereken önem ve değeri vererek geleceğin yöneticisi olacak şekilde yetiştirmeliyiz. Çünkü ezilmiş kendisini atıl –bir işe yaramayan sadece hamal durumunda ne iş verirlerse yaparım mantığıyla yetişen gençler ortaya bir şey koyamazlar. Eğer kendilerini iyi yetiştirir özgüven sahibi yapabilirsek, üzerine de görev ve sorumluluk verirsek, gençleriniz çok başarılı olacaklardır.

Toplumumuzun daha ileri seviyeye gelebilmesi ve gittikçe artan işsizliğe karşı gençlerimizi, ilim-irfan sahibi, teknoloji ve yeniliklere hâkim, geleceğin yıldızları olmaları için çok donanımlı yetiştirmemiz gerekmektedir.

Erol Savaş

KAYNAKÇA

¹ http://ariresearch.org/tr/2011/12/28/13-20-yaslari-bir-mesleksecmek-ve-dogru-bir-yasam-bicimi-olusturmak/

² http://blog.youthall.com/sahiden-gencler-is-hayatindan-ne-bekliyor/

³ http://habitatdernegi.org/wp-content/uploads/istihdam_edilebilirlik_raporunu.pdf